Türk Dilinde *l Çokluk Eki

نویسندگان

چکیده

Varlıkların birden fazla olma durumunu belirten çokluk kavramı, dillerde genellikle sayı kategorisi içerisinde ele alınan bir kavramdır. Çokluk kavramı ekler, sözcükler ve sözcük grupları gibi farklı yapılarla kurulan özel kategorilerdir.
 Hem tarihî dönemlerde hem de çağdaş devirlerde Türk dilinin (Çuvaş Türkçesi hariç) yaygın olarak kullanılan eki +lAr’dır; ancak Türkçenin eski yazılı metinlerinden itibaren tanıklanan sözcüklerin kök veya gövdeleriyle kaynaştığı için işlevini yitirmiş olan birçok işlevli ekin varlığı, açısından zengin dil olduğunun göstergesidir.
 Türkçede +lAr dışında süreç donmuş, kaynaşmış aktif kaybetmiş +z, (+r), +gUn, +An, +lA, +t, +k, +s, +ş vb. bazı eklerin varlığı son yıllarda Türkoloğun dikkatini çekmiş araştırma konusu olmuştur.
 Altay dillerinde bulunan eklerinden biri *l ekidir. Poppe, ekinin Tunguzcada sistemli korunduğunu (mō > mō-l “ağaçlar”; mū mū-l “sular”, bira bira-l “nehirler”); Moğolcada bulunmasa bile Moğolcanın en metinlerinde bu yapıya rastlandığını belirtmiştir. ise şekliyle yer almadığını; sadece parçası *lA ekinde geçtiğini belirtmiştir.
 Bu çalışmada *l’li biçimde görülen yapısından bağımsız tıpkı olduğu biçimiyle arkaik şekilde var sözcüklerle yapılarda hâlâ yaşadığı kanıtlanmaya çalışılacaktır.

برای دانلود رایگان متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

Characterization of chikusaku-eki and mokusaku-eki and its inhibitory effect on sapstaining fungal growth in laboratory scale

Chikusaku-eki and Mokusaku-eki are natural resources and acidic liquid by-products of bamboo and broad leaved trees charcoal burner. These products contain more than 200 ingredients, including phenols, poly phenols and acetic acids. These by-products were tested for their fungicidal activity against sapstaining fungi. There are no studies about the antifungal activity of Chikusaku-eki and Mokus...

متن کامل

Türk Psikiyatri Dergisi 2002 ; 13 ( 3 ) : 215 - 221

Son y›llarda, göçmen ve s›¤›nmac› psikopatolojisini ele alan çok say›da araflt›rma dikkati çekmektedir. Bu yaz›da, 1990-2000 y›llar› aras›nda psikiyatri alan›nda yay›nlanm›fl Türkçe ve ‹ngilizce eserler gözden geçirilmifltir. Yay›nlarda, göçmen ve s›¤›nmac› sorunlar› çeflitli aç›lardan ay›rdedilmektedir, ancak her ikisini de, geçmiflteki kültürel deneyimlerini yeni kültür ve yaflamla bütünleflt...

متن کامل

Harput'ta Edebi̇yat Ve Sözlü Folklor

Türk Edebiyatını, üç ana bölüme ayırmak adet olmuştur: Eski Türk Edebiyatı, Türk Halk Edebiyatı ve Yeni Türk Edebiyatı diye. Türk Halk Edebiyatı'nın, Harput ve çevresinde, Türklerin bu yöreye yerleştiğinden beri var olduğunu tahmin etmek zor değildir. Ancak bu güne ulaşan bu edebiyat ve folklor varlıklarının bir çoğunun ne zaman meydana geldiğini ve tarih içerisinde ne gibi değişikliklere uğray...

متن کامل

Fluid Mixing Control Inside a Y - shaped Microchannel by Using Electrokinetic Instability

A parametric study was conducted to improve our understanding pertaining to the fundamental physics of electrokinetic instability (EKI) and to explore the effectiveness of manipulating EKI waves to control/enhance fluid mixing inside a Y-shaped microchannel. The dependence of the critical strength of the applied static electric field to trigger the EKI waves on the conductivity ratio of the two...

متن کامل

ذخیره در منابع من


  با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید

ژورنال

عنوان ژورنال: Dil ara?t?rmalar? dergisi

سال: 2022

ISSN: ['1307-7821']

DOI: https://doi.org/10.54316/dilarastirmalari.1125637